Puistjes die maar niet weggaan, een vette huid of littekens die achterblijven: acne is vervelend en kan veel invloed hebben op hoe je je voelt. Wat helpt tegen acne hangt af van hoe ernstig het is, maar in de meeste gevallen kom je al ver met de juiste huidverzorging, een paar slimme gewoontes en soms hulp van een arts of dermatoloog.
Hoe ontstaat acne eigenlijk?
Acne ontstaat wanneer talgklieren in de huid te veel talg aanmaken. Die talg verstopt de poriën, samen met dode huidcellen. Daardoor kunnen bacteriën zich vermenigvuldigen, wat leidt tot ontstekingen: rode puistjes, mee-eters en soms pijnlijke cysten. Hormonen spelen hierin een grote rol, wat verklaart waarom acne zo vaak voorkomt tijdens de puberteit, maar ook bij volwassenen.
Dagelijkse verzorging: de basis
Een goede huidroutine is de eerste stap. Was je gezicht elke dag met lauw water. Gebruik hierbij een zeepvrije reiniger, die je bij de drogist koopt. Gewone zeep is te agressief en verstoort de beschermlaag van je huid, waardoor je huid juist meer talg gaat aanmaken.
Laat je huid verder zoveel mogelijk met rust. Knijp puistjes niet uit. Dat klinkt misschien verleidelijk, maar uitknijpen zorgt voor meer ontsteking en kan littekens veroorzaken. Raak je gezicht ook niet onnodig aan met je handen, want dat brengt bacteriën over op je huid.
Gebruik je make-up? Kies dan producten die als “niet-comedogeen” zijn aangemerkt. Dat betekent dat ze je poriën niet verstoppen. Verwijder make-up altijd goed voor je gaat slapen.
Wat werkt er bij lichte tot matige acne?
Bij lichte acne kun je starten met vrij verkrijgbare middelen uit de drogist. Producten met benzoylperoxide of salicylzuur zijn goed onderzocht en kunnen acne effectief verminderen. Ze werken door bacteriën te doden of mee-eters los te maken. Begin voorzichtig, want sommige mensen reageren gevoelig op deze stoffen.
Retinol is een andere bekende stof die helpt bij acne. Het versnelt de celvernieuwing van de huid en vermindert de kans op verstopte poriën. Retinol is vrij verkrijgbaar in lage concentraties, maar sterkere varianten vereisen een recept van de huisarts of dermatoloog.
Wat doet een huisarts of dermatoloog?
Helpen drogistproducten niet genoeg, dan is het verstandig naar de huisarts te gaan. Die kan middelen op recept voorschrijven die sterker zijn dan wat je zelf koopt. Denk aan antibiotica-crèmes, sterkere retinoïden of hormoonbehandelingen voor vrouwen bij wie de acne hormonaal is.
Bij ernstige acne of wanneer er littekens dreigen te ontstaan, verwijst de huisarts je door naar een dermatoloog. Een dermatoloog kan behandelingen inzetten zoals lichttherapie, chemische peeling of isotretinoïne, een krachtig middel dat de talgproductie sterk vermindert. Dit laatste middel heeft wel bijwerkingen en wordt alleen ingezet bij zware acne.
Fabels die je kunt loslaten
Er bestaan veel misverstanden over acne. Een hardnekkige fabel is dat zonlicht helpt. In werkelijkheid kan de zon acne verergeren bij sommige mensen. Bovendien vergroot het gebruik van zonbrandcrème met een hoge factor de kans op verstopte poriën als je geen niet-comedogene producten kiest.
Ook de gedachte dat chocolade of vet eten acne direct veroorzaakt, is niet wetenschappelijk bewezen. Voeding speelt bij sommige mensen wel een rol, maar is zelden de enige oorzaak.
Praktische checklist voor dagelijkse huidverzorging bij acne
- Was je gezicht elke dag met lauw water en een zeepvrije reiniger.
- Gebruik een niet-comedogene dagcrème, ook als je huid vettig aanvoelt.
- Raak je gezicht zo min mogelijk aan met je handen.
- Knijp puistjes niet uit.
- Verwijder make-up altijd voor het slapengaan.
- Verschoon je kussensloop regelmatig.
- Ga bij aanhoudende klachten naar de huisarts.
Wanneer verdwijnt acne vanzelf?
Acne is bij veel mensen tijdelijk en trekt weg naarmate de hormonale schommelingen afnemen. Dat kan bij sommige jongeren al na een paar jaar, maar bij anderen duurt het langer of blijft acne ook op volwassen leeftijd aanwezig. Wacht niet te lang met professionele hulp als de acne ernstig is of als er littekens ontstaan. Vroeg ingrijpen voorkomt veel leed achteraf.
Veelgestelde vragen
Helpt meer wassen tegen acne?
Vaker dan tweemaal per dag wassen helpt niet tegen acne en kan je huid juist irriteren. Te vaak wassen verwijdert de beschermende laag van je huid, waardoor je huid meer talg aanmaakt. Eén of twee keer per dag wassen met een milde reiniger is genoeg.
Kan stress acne erger maken?
Ja, stress kan acne verergeren. Stress beïnvloedt hormonen, waaronder cortisol, en dat kan de talgproductie verhogen. Het aanpakken van stress helpt dus indirect ook je huid.
Wat is benzoylperoxide en hoe gebruik je het?
Benzoylperoxide is een werkzame stof die bacteriën op de huid aanpakt en zo ontsteking vermindert. Je brengt het aan als dunne laag op de aangedane plekken. Begin met een lage concentratie om te zien hoe je huid reageert, want het kan bij sommige mensen droogheid of roodheid veroorzaken.
Is acne besmettelijk?
Acne is niet besmettelijk. Je kunt het niet krijgen door aanraking of contact met iemand die acne heeft. Acne ontstaat van binnenuit, door een combinatie van talg, dode huidcellen en bacteriën die al op je eigen huid leven.
Wanneer moet ik naar de huisarts voor mijn acne?
Het is verstandig naar de huisarts te gaan als vrij verkrijgbare middelen na acht tot twaalf weken niet helpen, als de acne pijnlijk is, als er diepe cysten ontstaan of als je littekens begint te krijgen. De huisarts kan dan sterkere behandelingen inzetten of je doorverwijzen naar een dermatoloog.